http://huquqsunas-1.mozello.com/aliibrahimov/ ƏLİ İBRAHİMOV - Блог http://huquqsunas-1.mozello.com/aliibrahimov/params/post/2222863/ Thu, 03 Sep 2020 06:29:00 +0000 <div>3 sentyabr Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyinin sabiq Daxili Təhqiqatlar İdarəsinin rəisi, polis general-mayoruRasim Musayevin vəfat etdiyi gündür.</div><div>Gözəl insan, vətənpərvər zabit, dəfələrlə qayğısını gördüyüm rəis, onu tanıyanların qəlbində xoş xatirə ilə yaşayan ağsaqqal Rasim müəllimə Allah rəhmət etsin inşallah.</div><div><br></div><div>Rasim Musayev 10 iyun 1960-cı ildə Tərtər rayonununda anadan olub. Əslən Göyçə mahalının Kiçik Məzrə kəndindəndir.</div><div><br></div><div>Binəqədi Rayon Polis İdarəsi rəisinin birinci müavini,Binəqədi Rayon Polis İdarəsinin 5-ci polis bölməsinin rəisi, Daxili İşlər Nazirliyi İctimai Təhlükəsizlik İdarəsinin şöbə rəisi, Sabunçu Rayon Polis İdarəsinin 15-ci Polis bölməsinin rəisi, 2005-2007-ci illərdə Cəlilabad Rayon Polis şöbəsinin rəisi, 2007-2013-cü illərdə isə Gəncə Şəhər Polis İdarəsinin (2011-ci ildə Gəncə şəhər Polis İdarəsi Baş Polis İdarəsinə çevrilib) rəisi vəzifələrində çalışıb.</div><div><br></div><div>2011-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə ona polis general-mayoru ali xüsusi rütbəsi verilmişdir.</div><div><br></div><div>Rasim Musayev xahişi nəzərə alınaraq 2013-cü il yanvarın 21-də Daxili İşlər nazirinin əmri ilə Gəncə Şəhər Baş Polis İdarəsinin rəisi vəzifəsindən azad edilib.</div><div><br></div><div>2013-cü ilin fevral ayının 2-də Daxili İşlər Nazirliyinin Daxili Təhqiqatlar İdarəsinin rəisi təyin edilib.</div><div><br></div><div>3 sentyabr 2015-ci ildə Bakı şəhərində ürəktutmasından vəfat etmişdir. Mehdiabad qəbiristanlığında dəfn edilib.<img src="https://site-853714.mozfiles.com/files/853714/IMG_20200903_094333_998.jpg"></div> http://huquqsunas-1.mozello.com/aliibrahimov/params/post/1939299/ Sat, 16 Nov 2019 16:14:00 +0000 <div>Hüquqşünas : Əli İbrahimov</div><div><br></div><div>"Bəşəri dəyərlər sırasında insan hüquqları qədər</div><div>müqəddəs sayılan İlahi nemət yoxdur".</div><div>Yunan filosofu Yustinian&nbsp;</div><div><br></div><div>İnsan hüquqları “İnsan kimi yaşamağa” imkan verən vacib və hər birimizin təbiətinə, Allahın yaratdığı bioloji və sosial varlığın, yer üzünün zinətinin özgəninkiləşdirilməyən hüququdur. Yaşayırıqsa, deməli, buna hüququmuz var; hüquq və azadlıqlarımız yoxdursa, demək, yaşamırıq. Yaşamaq və onunla bağlı nə varsa, hüquqla yaranır. Ömür bitdikdən sonra özgəninkiləşməyən çoxsaylı hüquqlar fərdlə birlikdə dəfn olunur.</div><div>İnsan hüquq və azadlıqları bəşəriyyətin “ümumi dili”dir. Hamı bu “dil” ilə danışa bilir. Harada olsaq, bu bəşəri dəyərləri yanımızda hiss edib, sərbəst dolanırıq. Xoşbəxt həyat, azad yaşamaq üçün hüquqlarımızı bilməsək, uğrunda mübarizə də apara bilmərik.&nbsp;</div><div>İnsan hüquqları Tanrının xəlq etdiyi şüurlu varlığa məhəbbətin canlı təzahürüdür. Bu İlahi məhəbbətin önündə səcdəyə qapılmalıyıq ki, günahlarımız bağışlansın.</div><div>Yer üzündə insanların bir-biriləri ilə təmasda olub danışmaq istəyi də anadangəlmə hüququdur. Hamımızın buna ehtiyacı və tələbatı var. Bu hal bizi digər canlılardan fərqləndirir. İnsanın həyat boyu bilik əldə edib, özünü ifadə etməyə və mənəvi boşluqlarını aradan qaldırmağa həmişə ehtiyacı olur. Kim bu əsas tələbatların təmin edilməsindən məhrumdursa və yaxud imkanları məhduddursa, insan ona layiq olmayan həyat tərzini keçirməyə vadar olur.&nbsp;</div><div>Ona görə də dünyada məhrumiyyətlərdən müdafiə olunması üçün “insan hüquqları” terminindən istifadə edilir. Hüquqi yanaşma belə deməyə əsas verir ki, “tələb, ehtiyac” heç vaxt “hüquq və azadlıq”lar kimi dəyərə və gücə malik olmur. Belə formulə insan tələbatının və ehtiyacının yalnız hüquq çərçivəsində təmin olunmasına zəmanət verir. Bu, hər bir fərdin həm mənəvi, həm də hüquqi haqqıdır.</div><div>1948-ci ildə qəbul olunmuş "Ümumdünya insan hüquqları haqqında" Bəyannamədən başlayaraq, bu günə qədər insan hüquqlarının məcəllələşdirilməsi prosesi həm beynəlxalq, həm də milli səviyyədə təkmilləşdirilib və bu sahədə institusional mərhələ davam edir.&nbsp;</div><div>Yarım əsrdən çox müddət ərzində bütün bəşəriyyətə bəlli olur ki, insan hüquq və azadlıqlarını təmin etmədən, demokratik, hüquqi dövlət qurmaq, cəmiyyətin inkişafına və sosial-iqtisadi tərəqqisinə nail olmaq mümkün deyil.</div><div>Müasir dünya hər yerdə demokratik, hüquqi və sosial dövlətin qurulmasını zəruri sayır. Azərbaycan Respublikası da bu sırada artıq möhürünü vurub, beynəlxalq hüququn subyekti kimi, dünya xəritəsində yeri, xarici siyasətdə və diplomatik missiyada imzası var.</div><div>Hüquqi, demokratik dövlət kimi Azərbaycan insan hüquq və azadlıqlarının prioritetini qəbul edir, tanıyır, məhz hüquqla özünün hakimiyyət funksiyalarını məhdudlaşdıra bilir. Bu baxımdan, dövlətimizin siyasi təbiəti və mahiyyəti bilavasitə insan hüquqları ilə açılır. Fərdin cəmiyyətdəki rolu və yeri, onun dövlətə mənsubluğu, onunla hüquqi, siyasi və iqtisadi bağlılığı qarşılıqlı hüquq və vəzifələr daşıması ilə təsdiqini tapır.</div><div>Azərbaycan dövləti üçün "insan hüquqları" anlayışı son dərəcə mühüm əhəmiyyət kəsb edir. 1991-ci ildən başlayaraq insan hüquq və azadlıqları sahəsində islahatlar davam edir. Bu, Azərbaycan dövlətinin Beynəlxalq Hüququn prinsiplərinə uyğun beynəlxalq öhdəliklərinin vicdanla yerinə yetirilməsinin canlı təzahürüdür.</div><div>Təəssüflə qeyd etmək istərdim ki, beynəlxalq ictimaiyyətin şüurunda, dünya mədəniyyətində, sağlam insanların düşüncələrində quldarlıq quruluşundan tutmuş 1948-ci ilə və 1948-ci ildən müasir zamana qədər insan hüquqları o qədər də əhəmiyyətli diqqətə malik olmamış, insan hüquqlarına hörmət nəzarətdən çıxmış, hüquq düşüncələri deformasiyaya uğramış, hüquq və azadlıqlara diqqətsizlik hallarının xəritəsi böyüməkdə davam edir. İnsanların köməksiz vəziyyətdə qalmasına təsir edən siyasi faktorlar və şərait, onu doğuran səbəblər aradan qalxmır. Bütün bunlar geniş iqtisadi imkanlara malik dövlətlərin ağılasığmaz fəaliyyətidir.</div><div>Uzun illərdir Azərbaycan ərazisi işğala məruz qalıb. Nasist ruhlu və nasist düşüncəli Ermənistan tərəfinin qaçqın və məcburi köçkünlərin hüquq və azadlıqlarına müstəsna hörmətsizliyi bütün dünya siyasilərinin və ictimaiyyətinin gözü qarşısında elə müstəsna həyasızlıqla da davam edir. Əslində Yerevan Beynəlxalq Hüququn 10 prinsipinin hər birini, hər gün usanmadan, çəkinmədən pozur. BMT TŞ-nın heç bir üzvü isə onlara “dur” deməyə ya cəsarətləri çatmır, ya da istəmirlər. Amma insanlığa zidd, xüsusi amansıslığı ilə müşayət edilən əməlləri beynəlxalq hərbi tribunalın predmetidir. Yubanırıq, çox yubanırıq. Yerevan hüquqi qüvvəsi olmayan atəşkəs protokolundan sui-istifadə edir, möhkəmlənməsi üçün vaxt uzadır.</div><div>Qədim Roma müdriklərinin və imperator-sərkərdələrinin ifadələri ilə desək, "Sülh ərəfəsində qəbul edilən qanunların əksəriyyətini müharibə rədd edir. Güclə yox, hüquqla hərəkət etmək daha ədalətlidir".&nbsp;</div><div>Azərbaycan, hələ ki, hüquqla danışır. Sonrası qarşı tərəf üçün baha başa gələ bilər…</div><div>Azərbaycan Respublikası müstəqilliyini əldə etdikdən sonra da ərazi bütövlüyünün pozulmasına məruz qalmış, bir milyondan çox Azərbaycan vətəndaşları dözülməz həyat şəraitində, qaçqın həyatında yaşamalı olsalar da, insan hüquqları barədə qəbul edilən aktlar insanların acı taleyini dəyişməyə gücü çatmamışdır. Lakin Azərbaycan dövlətinin ardıcıl, humanist siyasəti nəticəsində qaçqınlar və məcburu köçkünlər artıq dözülməz həyat yaşamaqdan qurtulmuşlar. Bu da Azərbaycan dövlətinin ali məqsədinin bariz nümunəsidir. (Dünyada son illərin misli görünməmiş qaçqınlıq həyatı isə daha sərt, yazılmamış qanunlarla idarə olunur.)</div><div>Dünyanın əksər ölkələrinin konstitusiyalarında insan hüquqları ilə bağlı müddəalar əksini tapıb. Belə yanaşma dövlət, cəmiyyət və fərd üçün həyati vacib məsələdir, əhəmiyyətlidir. İnsan hüquqları Allahın yaratdığı hər bir şəxsin, şəxsiyyətin ləyaqətlə və azad mövcudluğu üçün zəruridir, sosial ehtiyaclarının (həllində) ödənilməsində konstitusion əhəmiyyət daşıyır.</div><div>Bundan başqa, insan hüquq və azadlıqları dövlətin və cəmiyyətin yaşaması üçün də siyasi, iqtisadi və mənəvi həyat fəaliyyətinin məcmusu kimi qəbul edilir. Belə ki, hüquq və azadlıqlar realizə olunmadan, vətəndaşların iqtisadi mühitinin canlandırılması və sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olması, seçki hüququ olmadan isə cəmiyyətin idarəçilik strukturunun formalaşdırılması cəhdi nəticə verməz.</div> http://huquqsunas-1.mozello.com/aliibrahimov/params/post/1938019/ Fri, 15 Nov 2019 11:04:00 +0000 <div>Hüquqşünas: Əli İbrahimov</div><div><br></div><div>Mən insanların o tipinə aiddəm ki, kitab mənimçün – ən yaxşı hədiyyə və ən yaxşı dostdur. Uşaqlıqdan bəri yeni kitab əldə etmək mənim üçün böyük sevinc olub. Sadəcə bir məqam dəyişib – indi oxumaq üçün kitablara qarşı daha seçiciyəm, çünki düşünürəm ki, bütün sevdiyim kitablar üçün bir neçə ömür də bəs etməz.&nbsp;&nbsp;</div><div><br></div><div>Şagird və tələbələrə paxıllığım tutur: axı onların “işi” kitab oxumaqla bağlıdır. Bu mənada zaman puldan daha dəyərlidir. Əvvəllər özümə istədiyim kitabı ala bilmirdim. İndi isə zamanım azdır.</div><div><br></div><div>Oxuduqlarım arasında beş kitabı seçmək çox çətindir. İxtisasca hüquqşünasam. Həmçinin iqtisadi təhsilim də var. Maraq dairəmə din, tarxi, hüquq, siyasət və psixologiya daxildir. Buna görə də seçimim bu sahələri əhatə edəcək. Bununla yanaşı, obyektiv olacağam və müxtəlif nəzər-nöqtələrini əhatə etməyə çalışacağam.</div><div>Səmavi kitabdır. Qurani-Kərimin yazılışında insan faktoru rol oynamayıb. İslam düşmənləri bunu təkzib etməyə çalışsalar da, sübut edə bilmirlər.</div><div><br></div><div>Dünyagörüşündən asılı olmayaraq, Quranla tanış olmaq üçün bu kifayətdir. Nümunə üçün, yəhudi və xristianlar Quranı oxuduqdan sonra təəccüblənirlər: demə ki, onların dini ilə İslam arasında bir çox ümumiliklər var. Deməli əslində bizi daha az suallar ayırır. İlk dəfə Quranı ateist olduğum zaman oxumuşam. Hazırda isə dindaram. Kitabı dəfələrlə oxumuşam və hər dəfə orada yeni nəsə tapıram (istər hüquq, istər iqtisadi, istər əxlaqi, istərsə də digər məsələlərlə bağlı). 14 əsr keçməsinə baxmayaraq, bu Ali Kitabdakı hər bir misra hələ də aktualdır. Tarixdə heç bir kitab bu cür böyük təsirə malik olmayıb. Puşkin, Höte kimi müsəlman olmayan dahilər də Qurandan ilham alıblar. Mən və milyonlarca müsəlmanlar üçün Quran hər şeydən öncə əbədi dəyərlər sistemidir.</div><div><br></div><div>Yuval Noy Harari “Sapiens. Bəşəriyyətin qısa tarixi”.</div><div><br></div><div>Müəllif – tarixçi, ateistdir. O, 500 səhifəlik kitabda bəşəriyyət tarixini olduqca maraqlı şəkildə analiz edib. Harari üçün millət, din və sivilizasiya anlayışı yoxdur. Onun üçün insan planetə hökmranlıq etməyi bacaran heyvandır. O, insanın bunu necə bacardığını başa salır. Bunu elmə (biologiya, fizika, kimya, psixologiya, hüquq, iqtisadiyyat, siyasət və s.) əsaslanaraq edir.</div><div><br></div><div>Başqa ateist-liberallardan fəqli olaraq Harari oxucuya öz “dinini” məcbur etmir. O sanki deyir: “Allah yoxdur, mən yalnız elmə inanıram”.&nbsp;&nbsp;</div><div><br></div><div>Qısacası, hansı baxışa söykənməyinizdən asılı olmayaraq, bu kitabda bir sıra maraqlı məqamları tapacaqsınız. Müəllifin&nbsp; digər kitabları da nəşr olunub. Lakin bu əsər onun şedevri hesab olunur.</div><div><br></div><div>Daron Əcəmoğlu və Coan Robinson “Nə üçün bir dövlət varlı, digəri isə yoxsuldur. Hakimiyyətin mənşəyi, rifahı və yoxsulluq”.</div><div><br></div><div>Müəlliflər coğrafi, iqlim, təbii ehtiyatlar, mədəni, dini kimi faktorların uyğunsuzluğunu konkret misallarla göstərir. Onlar dövlətin rifahı və ya tənəzzülünü ilk növbədə onların iqtisadi və siyasi institutları ilə əsaslandırır. Müəlliflər bu sosial institutları “hasilat” və “inkluzivliyi” ilə müqayisə edirlər.</div><div><br></div><div>Hasilat iqtisadi institutları elitalara – ölkənin siyasi dairələrini nəzarət edən qrupa daxldir ki, onlar öz mənfəətləri üçün dövlətin iqtisadiyyatını idarə edir. İnklüziv institutlar isə çoxlu sayda vətəndaş iqtisadi münasibətlərdə mənfəət əldə etmək imkanına sahibdir.</div><div><br></div><div>Erik Raynert “Varlı ölkələr necə varlanıb və kasıb ölkələr nə üçün kasıb qalıb”.</div><div><br></div><div>Raynert varlı ölkələrin varlanmasının səbəbini dövlətin emal sənayesi hesabına strateji investisiyalarının müdaxiləsində görür. Azad ticarət isə bərabər dövlətlər arasında effektivdir. Azad ticarət yoxsul ölkələri daha da yoxsullaşdırır.</div><div><br></div><div>İerinq Rudolf “Haqq mübarizəsi”</div><div><br></div><div>Hüquqşünas olaraq hüquqla bağlı kitabı tövsiyə etməyə bilməzdim. Hüquqşünalıqla bağlı bir çox kitablar oxumuşam. Hüquqla bağlı bir çox fundamental əsərlər var. Lakin bu kitab kimi həm fundamental,&nbsp; həm də hər insana əlçatan digəri yoxdur. Bununla yanaşı bu əsər 150 il öncə yazılıb.</div><div><br></div><div>“Hüququn məqsədi – sülhdür, bunun vasitəsi isə – mübarizədir. Hüququn həyatı – mübarizədir, xalqların, hakimiyyətlərin, təbəqələrin və fərdlərin mübarizəsi.</div><div><br></div><div>Dünyada hər bir hüququn nəticəsi mübarizədir. Hər əhəmiyyətli hüquqi vəziyyət əvvəlcə ona müqavimət göstərənlərə qalib gəlməlidir. Xalqın hüququ – hər bir fərdi insanın hüququdur”.</div><div><br></div><div>Bu dahi alman hüquqşunasla bağlı sitatları davam etdirə bilərəm. Düşünürəm ki, gətirdiyim sitatlar onun kitabının mahiyyətini anlamağa kifayət edir. Kitab hər zamankı kimi bu gün də aktualdır!</div><div><br></div><div>İerinqin sözlərini unutmayın:</div><div><br></div><div>“Haqq uğrunda mübarizə hər bir insanın səlahiyyətli vəzifəsidir”. Özünüzə hörmət edin!</div> http://huquqsunas-1.mozello.com/aliibrahimov/params/post/1933161/ Sat, 09 Nov 2019 17:27:00 +0000 <div class="nwin_title" style=""><strong>Həyatı real təhlükədə olan şəxs silahdan istifadə etsə, məsuliyyət daşıyırmı…</strong></div><div class="nw_imtxt clearfix moze-justify" id="head_print"><img src="https://modern.az/uploads/news/modern.az_17424_865.jpg" class="news-img" style="margin: 10px auto; display: block; width: 287.199px; height: 220px; float: none; font-size: 20px !important; font-family: &quot;Times New Roman&quot; !important;"><p style="">Şəxsin özünü, xüsusilə də sağlamlığını&nbsp;ona vurula biləcək zərərdən müdafiə etməsi üçün gördüyü tədbirlər “özünümüdafiə” adlanır. Təhlükə vəziyyətində şəxsin özünümüdafiə hüququndan istifadə etməsi əksər yurisdiksiyalarda qanunla təminat verilən hüquq kimi tanınır, sadəcə onların şərhi əhəmiyyətli dərəcədə fərqlənir.<br>&nbsp;</p><p style="">İnsanlar təhlükəli məqamlarda özünümüdafiə zamanı soyuq və odlu silahdan istifadə edirlər. Bəs buna görə məsuliyyət daşınılırmı?&nbsp;<span style="font-size: 18.2px;">Bu olduqca qəliz məsələdir. İnsanın həyatı və sağlamlığı üçün real təhlükə varsa və insan özünümüdafiə üçün hər hansı vasitədən istifadə edirsə, təbii ki, buna görə o, məsuliyyətdən kənardır. Amma elə hallar var ki, məsələn, biri digər şəxsin evini qarət etməyə girib və evin sahibi odlu silahdan istifadə etmək istəyəndə qarətçi qaçır. Bəzən ev sahibi həmin qaçan şəxsin arxasınca gedir və ona atəş açır. Bu zaman silahdan istifadə edən şəxs məsuliyyət daşıyır. Çünki burada onun həyatı üçün təhlükə olmadığı halda o, silahdan istifadə edir.</span></p><p style="">B<span style="font-size: 18.2px;">ir insanın üzərinə silah və digər vasitələrlə hücüm edilən zaman onun həyatı və sağlamlığı üçün real təhlükə varsa, bu zaman həmin şəxs məsuliyyət daşımır.&nbsp;</span><span style="font-size: 18.2px;">Bunu bir cümləylə belə demək olur: insanın həyatı və sağlamlığı üçün real təhlükə yaranarsa, o, özünü qorumaq üçün istənilən vasitədən istifadə edə bilər. Əgər belə bir təhlükə yoxdursa, bu zaman şəxs üçün cinayət məsuliyyət yarana bilər. Lakin belə bir şey də var ki, kiminsə hücum etməsi o demək deyil ki, səni öldürəcək. Hər bir halda bu, ədalətli istintaq tələb edir və törədilən hərəkətlərə hüquqi qiymət verilməsi üçün kifayət qədər professionalcasına yanaşma tələb olunur”.</span></p></div> http://huquqsunas-1.mozello.com/aliibrahimov/params/post/1933058/ Sat, 09 Nov 2019 13:49:00 +0000 <img src="//site-853714.mozfiles.com/files/853714/medium/Screenshot_20191109-174846_All_Video_Downloader.jpg"><div>Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsinin 66-cı maddəsinin 1-ci abzasına əsasən aşağıdakı işçilərin attestasiyası keçirilmir:</div><div>🔹️vətənin müdafiəsi, azadlığı və ərazi bütövlüyü uğrunda hərbi əməliyyatlarda xəsarət (yaralanma, travma, kontuziya) almış və əlil olmuş işçilər;</div><div>🔹️Azərbaycanın müstəqilliyinin və ərazi bütövlüyünün müdafiəsi zamanı göstərdiyi şücaətlərə görə dövlət təltiflərinə və fəxri adlarına layiq görülmüş işçilər;</div><div>🔹️bir vəzifədə (peşədə) beş ildən az müddətdə çalışan məcburi köçkün və qaçqın statusu olan işçilər;</div><div>🔹️hamilə qadınlar;</div><div>🔹️uşağının üç yaşınadək sosial məzuniyyətdə olan və həmin məzuniyyət bitdikdən sonra bir ildən az müddətdə müvafiq vəzifədə (peşədə) çalışan qadınlar (uşağını təkbaşına böyüdən kişilər); 🔹️yaşı 18-dən az olan işçilər;</div><div>🔹️bir vəzifədə (peşədə) faktik olaraq bir ildən az müddətdə çalışan işçilər;</div><div>🔹️eyni vəzifədə (peşədə) azı üç dəfə attestasiya olunaraq tutduğu vəzifəyə uyğun olduğu müəyyən edilmiş işçilər;</div><div>🔹️kollektiv müqavilələrdə (sazişlərdə) nəzərdə tutulan hallarda attestasiya olunmayan işçilər;</div><div>🔹️Azərbaycan Respublikasında praktik tibb və ya əczaçılıq fəaliyyəti ilə məşğul olan işçilər;</div><div>🔹️Azərbaycan Respublikasında dövlət ümumi təhsil və peşə təhsili (tam orta təhsil üzrə təhsilverənlərə münasibətdə) müəssisələrində işləyən təhsilverənlər.</div> http://huquqsunas-1.mozello.com/aliibrahimov/params/post/1930956/ Thu, 07 Nov 2019 04:35:00 +0000 <img src="//site-853714.mozfiles.com/files/853714/medium/Screenshot_20191107-082911_Facebook.jpg"><div>Ailədə valideynlərə ehtiramın Konstitusiya əsasları və bunun gənclərin mənəvi inkişafında rolu...</div><div>Hüquqşünas : Əli İbrahimov</div><div><br></div><div>Gənclərin mənəvi tərbiyəsi, mənəvi şüuru, vətənpərvərlik ruhu onların sağlam bir vətəndaş olmasını şərtləndirir. Azərbaycan gəncliyi tarixi keçmişə, ailə dəyərlərinə, valideynə hörmət ruhunda böyüyür. Bilirik ki, Azərbaycan gəncliyi mənəvi dəyərlərə bağlı, ailəyə, böyüyə tərbiyə ruhunda formalaşan bir nəsildir. Gənclik cəmiyyətin elə bir qüvvəsidir ki, onun sağlam və dəyərlərə bağlı olması mütləqdir.</div><div><br></div><div>Azərbaycan ailəsində valideynlərə ehtiram&nbsp; zaman-zaman olub və 1995-ci ildə qəbul edilən müstəqil Azərbaycanın Konstitusiya Aktında da təsbit olunub. Uşaqların valideynlərə hörməti, qayğısı burada öz əksini tapıb. Belə ki, Konstitusiyanın 34-cü maddəsinin 5-ci bəndinə əsasən, valideynlərə hörmət etmək, onların qayğısına qalmaq uşaqların borcudur. 18 yaşına çatmış əmək qabiliyyətli uşaqlar əmək qabiliyyəti olmayan valideynlərini saxlamağa borcludurlar. İnsan fərd kimi doğulub, vətəndaş kimi fəaliyyət göstərərək tərbiyə-təhsil prosesində, əmək prosesində vətəndaş hazırlığı keçir. Əsl vətəndaş dedikdə, bilavasitə Vətənə, dövlətə gərəkli fəaliyyəti ilə xidmət edən, böyük mənəvi keyfiyyətlərə malik olan insan nəzərdə tutulur. Vətəndaşlıq tərbiyəsinin mənbəyi ailədir, ailəyə hörmət və ehtiramın qanunu təsdiqidir. Sözsüz ki, Azərbaycanın dövlət qanunlarının gənclərə ailəyə hörmət və ehtiram göstərməyi təlqin etməsi müsbət bir haldır və bu onların mənəvi tərbiyəsinə müsbət təsir edir.</div><div>Valideynlərin uşaqlarını saxlamaq üçün aliment ödəmək vəzifəsi olduğu kimi, yetkinlik yaşına çatmış övladların da valideynlərini saxlamaq vəzifəsi var. Əmək qabiliyyəti olan yetkinlik yaşına çatmış övladların maddi yardıma ehtiyacı olan əmək qabiliyyəti olmayan valideynlərini saxlamağa və onlara qayğı göstərməyə borclu olduqları təsbit olunub. Yetkinlik yaşına çatan övladlar əmək qabiliyyəti olmayan valideynlərini saxlamadıqda və valideynləri ağır xəstəliyə tutulduqda, şikəst olduqda, onlara qulluq etməyə görə kənar şəxslərə haqq ödəmək lazım gəldikdə və digər müstəsna hallarda, yetkinlik yaşına çatmış övladlar məhkəmə qaydasında bu hallarla əlaqədar əlavə xərclərin çəkilməsinə cəlb edilə bilərlər: "Uşaqların hər biri tərəfindən əlavə xərclərin ödənilməsi qaydası və bu xərclərin miqdarı məhkəmə tərəfindən, valideynlərin və uşaqların maddi və ailə vəziyyətləri, digər diqqətəlayiq hallar nəzərə alınmaqla müəyyən edilir".</div><div>Əlavə xərclərin ödənilməsi qaydası və bu xərclərin miqdarı tərəflərin bağladığı sazişlə də müəyyən oluna bilər. Valideyni saxlamaq övladın birbaşa vəzifəsi və borcudur.</div><div>Qanunda ata-anaya, valideynə uşaqlarının məcburi qayğı göstərməsi məqamı təqdirəlayiqdir: "Azərbaycan qanunları insanların xeyrinə yazılan, xeyrinə olan qanunlardır. Konstitusiyamızın müvafiq bəndində göstərilir ki, valideynlərə hörmət etmək, onların qayğısına qalmaq uşaqların borcudur. Bilirsiz ki, qanunvericilikdə olan bu maddə çox müsbət bir göstəricidir və gənclərin mənəvi tərbiyəsində böyük rol oynayır. Gənclər bilir ki, valideynlərə ehtiram onların yalnız mənəvi borcu deyil, bu həm də onların borclu olduğu bir vəzifədir.&nbsp; Azərbaycan ailəsində hər zaman valideynə hörmət edilib. Bu da özünün müsbət bəhrəsini verib. Ancaq bu işin məcburi bir borc kimi qarşıya qoyulması yaxşı haldır. Həyat qəribədir. Bu gün övladlıq borcunu anlamayan, valideynə borcunu ödəməkdən imtina edən gənclər, nankor insanlar var. O insanlar öz valideynlərini saxlamaqdan, onlara qayğı göstərməkdən boyun qaçıraraq, onları əsasən qocalar, ahıllar evlərinə göndərirlər. Təəssüflər olsun ki, belə uşaqlar, övladlar az deyil və onlar birmənalı olaraq qınanmalıdır.&nbsp; Qanunvericiliyin müvafiq bəndi valideynlərin haqqını tanıyır və onlar övladın çiyninə əbədi bir borc qoyur. Hesab edirəm ki, hər bir övlad Konstitusiyanın 34-cü maddəsinin 5-ci bəndinə hörmətlə yanaşmalı və öz valideynlərinə qanun çərçivəsində ehtiram bəsləməlidir. Qanunvericilik ona əsas verir ki, yaşlı, əlsiz-ayaqsız valideyninə baxmayan övlad qanunun məlum bəndinin tələbini pozduğuna görə məsuliyyətə cəlb edilsin. Yəni valideyn övladından şikayət edib, onu məcburi qaydada öz vəzifəsini yerinə yetirməyə məcbur etmək səlahiyyətindədir. Valideynlərini qocalar evinə atan övladlar qanunu pozur və onlar qanun qarşısında təqsirkardır. Valideyn haqqının tanınması qanunla həyata keçirilirsə, gənc nəslin də ona ehtiram bəsləməsi vacibdir.&nbsp; Deyim ki, qanunla övladın valideynə qayğı göstərməsi məsələsinin olması gəncləri mənəvi cəhətdən çox yüksəklərə qaldırır. Bu günün gəncləri sabahın ahıl, yaşlı insanlarıdır, qanunun maddəsi onların da gələcəyini təmin edir. Dövlətin, aidiyyəti qurumların belə həssas məsələyə önəm verməsi müsbət haldır. Bu, insanların dövlət tərəfindən qanun əsasında müdafiəsi deməkdir. Ümumiyyətlə, belə nəcib məsələlər gənclərin düşüncəsində, onların dəyərlərə, Vətənə bağlanmasında, vətənpərvər olmasında az rol oynamır. Gənclik öz ailəsinə, yaxınlarına, yaşlı nənə-babasına dəyər verməyi bacarırsa, bu onun yüksək tərbiyəyə malik olmasından xəbər verir".</div><div>Qanunvericilik aktında övladların valideynlərə&nbsp; qayğı göstərməyə borclu olması məsələsi geniş təbliğ olunmalıdır. Cəmiyyətimizdə istər gənc nəslin, istərsə də orta nəslin böyük hissəsinin Konstitusiyanın aidiyyəti bəndindən xəbəri yoxdur, onlar valideynlərə baxmalı olduqlarının qanunda əks olunduğunu bilmirlər: "Yerli televiziyalarda ailə-məişət məsələləri, qocalar evinə atılan yaşlı insanlar haqqında çox danışılır, proqramlar hazırlanır. Nədənsə burada çox vaxt Konstitusiyanın tələbindən danışılmır. Elə hamı deyir ki, övladın yaşlı valideynə baxması onun&nbsp; mənəvi borcudur, demirlər ki, qanuna görə mənəvi yox, məcburi borcudur. Bu sahədə maarifçilik işi yarıtmazdır. Bu kimi məsələ geniş təbliğ olunmalıdır ki, yaşlı insanlar öz hüquqlarını, övladlar da vəzifələrini bilsin. Şou yaratmaq lazım deyil, problemin mahiyyətindən danışmaq lazımdır. Belə söhbətlər gənc nəslin mənəvi tərbiyəsinə təsirsiz ötüşmür".&nbsp;</div><div>Ailədə valideynlərə ehtiramın Konstitusiya əsasları və bunun gənclərin mənəvi inkişafında&nbsp; rolu böyükdür. Qanunun uyğun bəndində əks olunan məsələnin həm mənəviyyatımıza, həm də xalqımızın ənənələrinə bağlıdır. Ailədə həm də vətəndaşlıq tərbiyəsi yalnız özbaşına axınla, kor-koranə deyil, planlı, sistemli, məqsədli şəkildə təşkil olunmalıdır: "Qanunda valideynə hörmət təsbit olunub. Bu çox yaxşı bir haldır. Çoxumuz valideynik, görəndə ki, bizim valideynlik haqqımız qanunla tanınır, bundan ürəyimiz rahatlıq tapır. Uşaqların yetişməsində, gənclərin formalaşmasında Konstitusiyanın 34 maddəsinin 5-ci bəndinin əhəmiyyəti az deyil. Bilmək lazımdır ki, uşaqların vətəndaşlıq tərbiyəsi dedikdə, yüksək əxlaqi-mənəvi keyfiyyətlərə yiyələnmə və şəxsiyyət kimi yetişmə nəzərdə tutulur. Onlar davranış qaydalarına, nizam-intizama riayət etməli, savadlı olmalı, Vətəninin tarixini, coğrafiyasını, mədəniyyətini, milli adət-ənənələrini bilməli, Vətəni sevməlidirlər. Uşaqlar ideyaca savadlı olmalı, işə uğurlu yanaşmalı, məsuliyyətli, vicdanlı, mübariz olmalı, pis niyyətlə, əliəyriliklərlə barışmamalıdır. Mənəviyyat tərbiyəsini qiymətləndirmək üçün uşaqlarda yaxşını pisdən ayırmaq, həqiqətə, ədalətə, insanlara-böyüklərə, ailə üzvlərinə hörmət etmək kimi insani keyfiyyətlər aşılanmalıdır. Onların davranış xüsusiyyətlərini uyğun qiymətləndirməli, yaxşı davranış və qarşılıqlı əlaqə təmin olunmalıdır. Azərbaycan Respublikasında hüquqi, demokratik dövlət quruculuğu inkişaf etdikcə, vətənpərvərlik tərbiyəsinə, o cümlədən böyüməkdə olan nəslin hərbi-vətənpərvərlik tərbiyəsinə xüsusi diqqət yetirilməlidir. Bütün bu amillər valideynə hörmətdən qaynaqlanan məsələdir".</div><div>İnsanın ən ali və əzəli hisslərindən olan vətənpərvərlik hər kəsin dorulub boya-başa çatan elə, obaya, torpağa, vətəndaşı olduğu ölkəyə məhəbbətindən qaynaqlanır.&nbsp; Hər beyin başda valideynə ehtiram və hörmət dayanır: "Ailəsinə, böyüyünə, dövlətinə, torpağına sayğılı olmayan gəncdə vətənpərvərlik, mənəvi tərbiyə, inkişaf ola bilməz. Qanuna hörmət etməyən insan heç vaxt mənəvi cəhətdən yüksəliş əldə edə bilməz. Hər zaman qanunun müsbət tərəfləri insanları yaxşı amal üzərində kökləyir.&nbsp; Biz mənəvi inkişafdan, vətənpərvərlikdən danışarkən onların gənclərə təsirini də qeyd etməliyik. Vətənpərvərlik həm də Vətən naminə savaşmaq, Vətəni qorumağa hər an hazır olmaq, onun yolunda qəhrəmanlıqlar, fədakarlıqlar göstərmək, Vətənin, xalqın hər bir uğuruna sevinməkdir.</div><div>Bu hiss insanda anadangəlmə olsa da, bütün digər hisslər kimi tərbiyəyə möhtacdır və tərbiyə yolu ilə daha da möhkəmlənir, artır. Vətənpərvərlik insanı səciyyələndirən ən mühüm keyfiyyətlərdən olduğundan, onun böyüməkdə olan nəslə aşılanması, uşaq, yeniyetmə və gənclərin vətənpərvərlik ruhunda tərbiyəsi həmişə təlim-tərbiyə işinin ən mühüm istiqamətlərindən, məktəbin ən vacib vəzifələrindən olub. Gənclərin mənəvi inkişafı hər kəsi düşündürməlidir. Mənəvi inkişafı olmayan gəncdən müsbət heç nə gözləmək olmaz. Amma bir sıra ali məsələlərin təbliği, o cümlədən də ailədə valideynlərə ehtiramin Konstitusiya əsasları gənclərin mənəvi inkişafında önəmli rol oynayır".</div> http://huquqsunas-1.mozello.com/aliibrahimov/params/post/1929846/ Tue, 05 Nov 2019 19:12:00 +0000 <img src="//site-853714.mozfiles.com/files/853714/20191105_231158.jpg"><div>CƏZADAN AZAD EDİLMİŞ MƏHKUMLARIN CƏMİYYƏTƏ ADAPTASİYASI.</div><div>(reallıq&nbsp; və problemlər)</div><div>Hüquqşünas: Əli İbrahimov</div><div><br></div><div>Penitensiar müəssisələrdə cəza çəkməkdən azad edilmiş şəxslərin sosial adaptasiyası haqqında" qanunla həmin şəxslərin qeydiyyata alınması, sosial adaptasiya mərkəzləri yaradılması, daimi yaşayış sahəsi olmayan şəxslərin müvəqqəti yaşayış yeri ilə, şəxsiyyətini təsdiqləyən və digər lazımi sənədlərlə təmin edilməsi, ehtiyacı olan şəxslərə birdəfəlik pul müavinəti verilməsi, bir sözlə cəmiyyətə adaptasiyası ilə bağlı zəruri tədbirlərin görülməsi nəzərdə tutulub.</div><div><br></div><div>Əslində isə reallıq başqadır. Həbsdən azad olunmuş şəxslərin (xüsusən də qadın və uşaqların) cəmiyyətə adaptasiyasında ciddi problemlər olduğundan, onlar təkrarən cinayət törədərək "içəri" qayıdırlar. Lakin hər birimiz onların törətdikləri cinayətə görə cəzalarını çəkdiklərini və bizimlə eyni hüquq və vəzifələrə malik olduqlarını bilmirik, ya da qəbul etmək istəmorlər. Problemə laqeyd münasibət nəticəsində cəzaçəkmə müəssisələrini tərk edən məhkumlar cinayətkar dəstələrə üzv olaraq cinayətkar fəaliyyətlərini davam etdirirlər və ya özləri üçün sığınacaq yeri olan cəzaçəkmə müəssisələrinə qayıtmaq üçün qəsdən cinayət törədirlər.</div><div><br></div><div>"Tədqiqatlarıma görə, bu cür şəxslər tərəfindən təkrar və residiv cinayətlərin törədilməsi 20-30 faiz təşkil edir",&nbsp;</div><div>Həbsdən azad olunmuş şəxslərin əsas problemləri yaşayış yeri və işlə təminatla bağlıdır.</div><div>Keçmiş məhkum əksər vaxtlarda qeydiyyatda olduğu evə qayıda bilmir. Həmin ev ailə üzvləri tərəfindən başqasına satılır.</div><div>"Penitensiar müəssisələrdə cəza çəkməkdən azad edilmiş şəxslərin sosial adaptasiyası haqqında" qanuna və "Yaşayış yeri və olduğu yer haqqında" qanunun 8-ci maddəsinin 3-cü bəndinin şərh edilməsinə dair Konstitusiya Məhkəməsinin 12 iyul 2000-ci il tarixli qərarına görə, əgər keçmiş məhkumun həbs olunana qədər qeydiyyatı olmayıbsa, yaxud o, hər hansı səbəbdən qeydiyyatını itiribsə, sonuncu dəfə hansı ərazi polis bölməsində qeydiyyatda olubsa, ora müraciət etməlidir. Vətəndaş - keçmiş məhkum həmin polis şöbəsinin inzibati binasına qeydiyyata alınmalı və şəxsiyyət vəsiqəsi ilə təmin edilməlidir.</div><div><br></div><div>Həbsdən azad edilmiş Azərbaycan vətəndaşları və Azərbaycanda daimi yaşayan və vətəndaşlığı olmayan şəxslər, əvvəlki yaşayış sahəsinə hüquqlarını itirməyiblərsə, müraciət etdikləri vaxtdan üç gün ərzində müvafiq icra hakimiyyəti orqanı onları qeydiyyata almalıdır. Qanunda həmçinin istisna hal kimi göstərilir ki, cəza çəkməkdən azad edilən şəxslər əvvəllər qeydiyyatda olduqları əraziyə qeydiyyata alınmaq istəyirlərsə, ailə üzvlərinin razılığı heç də tələb olunmur.</div><div><br></div><div>Şəxs həbs yerlərində olarkən qeydiyyatda olduqları ünvanlardan çıxarılır və olduqları müəssisələrdə qeydiyyata alınırlar. Bunu anormal hal kimi qəbul edirəm, bu hal digər ailə üzvlərinin həmin şəxsin əmlak payı üzərində öz maraqlarına uyğun sərəncam verməsi ilə nəticələnir. Xüsusən ailəli adamlarda boşanma zamanı belə problemlər yaranır və şəxs həbsdən azad olandan sonra evsiz-eşiksiz qalır. Həbsdə olan şəxsin razılığı olmadan ailə üzvlərinin onun əmlak payı üzərində sərəncam vermək hüquqları məhdudlaşdırılmalıdır.</div><div><br></div><div>Əcnəbilərə və vətəndaşlığı olmayanlara münasibətdə vəziyyət daha dözülməzdi. "Hər il azadlığa çıxan 8-10 əcnəbi məhkum öz ölkəsinə qayıtmaq üçün&nbsp; müraciət edir. Çox vaxt onların şəxsiyyətini təsdiq edən sənədləri, öz ölkələrinə getmək üçün pulu olmur, ya da vətəndaşı olduğu dövlətin burda səfirliyi olmur. Ona görə də bəzi hallarda təkrar cinayət törədib yenidən "içəri" düşürlər.</div><div>Müvafiq qurumlar həbsdən azad olunmuş şəxslərin cəmiyyətə inteqrasiyasını təmin etməlidirlər.</div><div>Məhkum qadınların vəziyyəti isə daha dözülməzdi. Onların əksəriyyəti törətdiyi cinayətə görə ailələrində qəbul edilmirlər. Xüsusən də adam öldürmə, narkotik maddələrin satışı, yaxud insan alveri ilə bağlı həbsə düşən qadınlar sonradan yaxınları, ailəsi tərəfindən birmənalı şəkildə rədd edilir.</div><div>Məhkumluqdan azad olunmuş qadınlar qarşısında yaranan problemlər onların ikinci, üçüncü və hətta dəfələrlə həbsxanaya qayıtmasına səbəb olur. Onların üzləşdiyi əsas problem isə evlə bağlı olur.</div><div><br></div><div>Qadın həbsdə olarkən evi satılır, bu zaman isə qeydiyyatda olan qadının istəyi, razılığı nəzərə alınmır. Ya qohumları məhkum qadını aldadır, hər hansı formada evin satılmasının razılığını alırlar. Yaxud da ev məhkum şəxsin ümumiyyətlə razılığı olmadan, qeyri-qanuni satılır. Hər iki halda onlar tamamilə qeydiyyatsız qalırlar. Keçmiş məhkumlar kiməsə möhtac olmamalı, işləyib özlərini saxlamalıdırlar ki, cəmiyyət onların islah olunduğuna inansın və qəbul etsin.</div><div>Həbs yerindən çıxan şəxsə olduğu müəssisə rəhbərliyi tərəfindən arayış verilir. Həmin arayışla o, ərazi polis şöbəsinə müraciət edir və qeydiyyata alınır. Hər kəs - istər keçmiş məhbus olsun, istərsə də adi vətəndaş - yaşadığı ərazinin polis şöbəsinə və regional ASAN xidmət mərkəzlərinə müraciət edərək şəxsiyyət vəsiqəsi problemini həll edə bilər.&nbsp;</div><div>Keçmiş məhkumların üzləşdiyi problemlərdən biri də onların işlə təmin olunmamasıdır. Məhkumun iş tapmaması onun əvvəlki peşə üzrə vərdişlərinin yaddan çıxarması, cinayətkar keçmişi və ölkədəki işsizliklə əlaqədardır.</div><div><br></div><div>Məhkumların işlə təminatı demək olar ki, həyata keçirilmir. Cinayət törədən bir məhkumu özəl və dövlət sektorunda işə götürmürlər.</div><div><br></div><div>"Ancaq unutmaq lazım deyil ki, bütün hallarda azadlığa çıxanlar eyni hüquqlu olur. Bu balansı qorumaq da cəmiyyətin üzərinə düşür. Belə şəxslərin cəmiyyətə adaptasiyası, dövlətdən çox, cəmiyyətin problemidir. Cəzaçəkmə müəssisələrində qısa müddətli peşə təhsili tətbiq olunur.</div><div>"Penitensiar müəssisələrdə cəza çəkməkdən azad edilmiş şəxslərin sosial adaptasiyası haqqında" qanunun tələblərinə görə, cəza müddəti bitdikdən sonra məhkumun işlə təmin olunması, qeydiyyata alınması üçün yaşadıqları ərazinin polis idarəsi, icra hakimiyyəti, məşğulluq mərkəzinə cəzaçəkmə müəssisələrin aidiyyatı əməkdaşları rəsmi olaraq müraciət edirlər. Məhkumlar azadlığa buraxılmazdan 3 ay əvvəl həmin idarələrə məlumat verilir. Məhkumlar kütləvi şəkildə həbsdən azad olunduqları üçün onların işlə təminatı və cəmiyyətə adaptasiyasında problemlər yaranır. Belə ki, həmin məhkumların adaptasiyasına hazırlıq prosesi başlamamış olur, bu şəxslər barədə müvafiq qurumlarla iş aparılmır.</div><div>Məhkumların reablitasiyası bütün azadlıqdan məhrumetmə müddəti aparılır və xüsusən azadlığa buraxılma ərəfəsində daha da gücləndirilir. Azadlığa buraxılmış şəxslərin reablitasiyası onların cəzaçəkmə müddəti və buraxılma ərəfəsində azadlıqda olan qohumları ilə əlaqəsinin sıxlaşdırılmasından, hüquqi, psixoloji, mənəvi cəhətdən azad həyata hazırlanmasından cox asılıdır.</div><div><br></div><div>Məhkumların reablitasiyasına kömək etmək məqsədilə Cəzaların İcrası Məcəlləsinə edilən son dəyişiklikdən sonra telefon danışıqlarının müddəti&nbsp; artırılıb, məhkumlara&nbsp; telefon danışığına icazə verilib.</div><div>Həmçinin, cəzaçəkmə müəssisələrində məhkumların asudə vaxtlarının səmərəli təşkili üçün yeni idman qurğuları, kitabxanalar istifadəyə verilib, müxtəlif peşə və ümumtəhsil məktəbləri inkişaf etdirilib. Məhkumların dini etiqad azadlığının həyata keçirilməsi üçün bütün müəssisələrdə lazımi şərait yaradılıb. Cəzaçəkmə müəssisələrində kompyuter otaqları təşkil olunub, bu sahədə kurslar açılıb.</div><div>Cəza çəkməkdən azad edilmiş şəxslərlə işi təşkil etmək məqsədilə RX-də məhkumların sosial müdafiəsi bölməsi yaradılıb. Qurumun əsas vəzifəsi sosial adaptasiyaya ehtiyacı olan məhkumları aidiyyatı dövlət qurumları ilə birlikdə azadlığa və sosial adaptasiyaya hazırlamaqdır.</div><div><br></div><div>Məhkumların peşə və ixtisaslara yiyənmələri üçün müəssisələrdə kurslar və peşə məktəbləri açılıb. "Hazırda müəssisələrdə peşə məktəbində peşə qrupları üzrə 15 ixtisas&nbsp; fəaliyyət göstərir. Həmin tədris müəssisələrində cəza çəkən məhkumlar peşə təhsili alıb və müxtəlif peşələrə yiyələniblər.&nbsp; Müəssisələrdə&nbsp; məhkumlar faydalı əməyə cəlb olunublar.</div><div><br></div><div>Cəza cəkməkdən azad edilmiş şəxslərin siyahısı cəza müddətinin başa çatmasına 3 ay qalmış aidiyyatı dövlət qurumlarına göndərilir. Cəza çəkən və pensiya almayan kişi məhkumların yaşı tamam olanların siyahısı hazırlanır və pensiya almayan məhkumların pensiya təminatı hüququnun bərpa edilməsi üçün Sosial Müdafiə Fonduna müraciət olunur.</div><div><br></div><div>Həbsdən azad ediləcək şəxslərin müəyyən edilib qeydiyyata alınması və onlara müvafiq komək göstərilməsi təmin edilir.&nbsp;&nbsp;</div><div>Cəzaçəkmə müəssisələrində PX ilə birgə həyata keçirilən layihə əsasında həbsdən azad olunacaq şəxslər üçün kurslar da təşkil edilib. Bu kurslarda müxtəlif peşələrə cəlb olunub. Onlardan, elektrik avadanlıqları üzrə elektrik mantyoru, avtomobil təmiri üzrə çilingər, elektrik qaz qaynaqçısı, kompyuter istifadəçisi, dərzi, bərbər,&nbsp; dülgər-xarrat peşələrinə sahib olublar.</div> http://huquqsunas-1.mozello.com/aliibrahimov/params/post/1928592/ Mon, 04 Nov 2019 14:40:00 +0000 <div>"Məmur savadsız olanda, ağıllı insanların "başını kəsir”, ətrafına kobud insanları yığır"&nbsp;</div><div><br></div><div>Hüquqşünas: Əli İbrahimov</div><div><br></div><div>Savadsız rəhbər öz ətrafında savadlı kadr istəmir. Təssüflər olsun ki, çox vaxt bunun şahidi oluruq. Məhz belə bir vəziyyətdə həmin təşkilat iflic vəziyyətə düşür.</div><div>Təşkilatın iflic vəziyyətinə düşməsinin ilk simptomları həmin vəzifəyə işə aidiyyatı olmayan və buna görə də ixtisaslı, bilikli işçilərə qısqanclıqla yanaşan insanların vəzifə başına gətirilməsidir.</div><div>"Bu, reallıqdır. Əgər məmurun savadı, Vətənə, millətə, dövlətə sevgisi varsa, neqativ halların heç biri onda olmayacaq. Bizdə vətənpərvərliklə bağlı çoxlu mövqe və baxışlar var”.</div><div>"Mənim baxışıma görə, vətənpərvər ilk növbədə o insandır ki, cəmiyyətdə harada və hansı sahədə çalışmasından asılı olmayaraq vəzifəsini layiqincə yerinə yetirir. Hesab edirəm ki, məmur heç vaxt şəxsi hisslərlə rəhbərlik etməməlidir. Şəxsi hisslər aldadıcıdır. Çünki şəxsi hisslər gündə bir neçə dəfə dəyişə bilər. Məmur qanunlara, Konstitusiyaya riayət etməli və təmsil etdiyi komandanın mənəvi prinsiplərinə əsaslanmalıdır.</div><div>Bizdə bəzi məmurlar vəzifəyə təyin edilən kimi rəhbərlik etdiyi qurumlara, ilk növbədə, öz adamlarını gətirirlər. Orada 10-15 il dövlətə sədaqətlə çalışan savadlı insanları kənarlaşdırır, onun yerinə işini bilməyən, bəzi hallarda kobud adamları ətrafına yığır. Bu məmur oraya məhz korrupsiya ilə məşğul olmağa gəlir. Hesab edirəm ki, əhalidə narazılıq yaradan problemin kökündə bu durur. Bu hal kütləvi hal aldıqda cəmiyyətdə narazılıq yaradır. Hesab edirəm ki, güclü, savadlı rəhbər istənilən kadrla işləməyi bacarmalıdır. Heç bir halda nöqsansız işləyən, peşəkar kadrı işdən çıxarmaq olmaz. Əgər bir kadr 10-15 il işləyibsə, demək ki, dövlətə sədaqətlə xidmət edib. Məmur savadsız, qeyri-peşəkar olanda, rəhbərlik etdiyi sahənin işini çox aşağı səviyyədə biləndə kollektivdə özünün dominantlığını göstərmək üçün nə qədər ağıllı insanlar var onların "başını kəsir”. Nə qədər özünə münasib adam varsa, gətirib yanına yığır. Bu, ümumiyyətlə pis nümunədir".</div><div>Mən şəxsən son zamanlar Azərbaycan Respublilasının Prezidenti, Silahlı Qüvvələrin Ali Baş Komandanı cənab İlham Əliyevin apardıqı islahatlara inanıram və ümidvaram ki, bütün dəyər verən Xalqımız Prezidentimizin ətrafında sıx birləşərək Azərbaycanımızın cicəklənməsində fəal iştirak edəcəklər.<img src="//site-853714.mozfiles.com/files/853714/Screenshot_20191104-183430_Gallery.jpg"></div> http://huquqsunas-1.mozello.com/aliibrahimov/params/post/1927810/ Sun, 03 Nov 2019 18:22:00 +0000 <div>MÜKƏMMƏL HÜQUQŞÜNAS OLMAĞIN SİRRİ.</div><div><br></div><div>Hüquqşünas: Əli İbrahimov</div><div><br></div><div>Mükəmməl hüquqşünas olmaq üçün bir sıra əlavə keyfiyyətlərə də yiyələnmək tələb olunur. Bu, əslində, bütün peşələrə aiddir. Məsələn, fiziki baxımdan zəif olan bir idmançının ciddi uğur əldə etməsi də çətinləşir. Eynilə, təhsildən və insan keyfiyyətlərdən uzaq olan insanın da mükəmməl hüquqşünas olmaq arzusunun reallaşması sual altında qalır.</div><div><br></div><div>Mükəmməl hüquqşünas olmağın 10 qızıl qaydasını müəyyənləşdirib.</div><div><br></div><div>1. Analitik keyfiyyətlər...</div><div><br></div><div>Analitik düşünmə qabiliyyəti mükəmməl hüquqşünas olmağın əsas prinsiplərindən sayılır. Peşə fəaliyyəti ilə əlaqədar yaranan problemlərin həll olunmasında nəyisə analiz etmək zərurəti meydana çıxır. Problemi dəqiq analiz etməklə uğurlu nəticənin əldə olunması da asanlaşır. Məhz buna görə analitik keyfiyyətlər hüquqşünasda olmazsa olmaz özəlliklərindən biridir.</div><div><br></div><div>2. Yaradıcılıq...</div><div><br></div><div>Hüquq sahəsində tanınmış bir hüquqşünas olmaq istəyirsinizsə, məsələyə fərqli prizmalardan yanaşmalı və daima yenilikçi olmalısınız. Fərqli yanaşma tərzi ortaya qoymaq, problemin həlli ilə əlaqədar yeni versiyalar axtarıb tapmaq müsbət nəticələrə gətirib çıxaran əsas elementlərdəndir. Bir sözlə, qəbul olunmuş standardlardan fərqli düşüncə tərzinə sahib olmaq hüquqşünas peşəsində mühüm keyfiyyətlərdən biridir.</div><div><br></div><div>3. Araşdırma...</div><div><br></div><div>Sənədlər üzərində geniş araşdırma aparmaq, qanunvericilik toplusunu incə detallarına qədər araşdırmaq hüquqşünas fəaliyyətinin əsas prinsiplərindən hesab edilir. Bu araşdırmaların nəticəsində tərtib olunmuş sənədlər çox müsbət nəticələrə gətirib çıxara bilər.</div><div><br></div><div>4. Əlaqə...</div><div><br></div><div>Geniş əlaqələrə sahib olmaq hüquqşünasa xas olan əsas və müsbət keyfiyyətlərdəndir. Mükəmməl hüquqşünas olmaq üçün digər hüquqşünaslarla əlaqə saxlamaq, yaranmış problemləri&nbsp; müzakirə etmək lazımdır. Bu zərurəti doldurmaq üçün hüquqşünas daima digər hüquqşünaslarla əlaqədə olmalı, başqa hüquqşünasın təcrübəsindən istifadə etməlidir.</div><div><br></div><div>5. Əzm və səbr...</div><div><br></div><div>Hüquqşünas öz peşəsi ilə məşğul olan istənilən şəxs daima əzm və səbrli olmalıdır. Gərgin araşdırmalar aparmaq, sənədləri hazırlamaq uzun vaxt tələb edir. Bunun üçün isə təbii olaraq, güclü iradə, əzm və səbr kimi müsbət keyfiyyətlərə sahib olmaq zərurəti yaranır.</div><div><br></div><div>6. Təsirli nitq söyləmək...</div><div><br></div><div>Natiqlik keyfiyyəti hüquqşünasın uğurlu nəticələr əldə etməsində ən mühüm ünsürlərdəndir. Güclü nitq qabiliyyətinə sahib olmayan hüquqşünas öz peşə fəaliyyətində işləməsinə çətinlik çəkəcək. Buna görə də istənilən fəaliyyət zamanı təsirli nitq söyləmək, qanunvericiliyin tələblərini aydın və tam şəkildə izah etmək hüquqşünas üçün ən əsas keyfiyyətlərdəndir.</div><div><br></div><div>7. Təhsil...</div><div><br></div><div>Əgər mükəmməl bir hüquqşünas olmaq istəyirsinizsə, daima biliklərinizi artırmağa çalışın. Hüquq geniş bir məfhumdur. Yəni qısa müddət ərzində güclü hüquqşünas olmaq mümkün deyil. Buna görə də istənilən hüquqşünas yaşından asılı olmayaraq daima öz təhsilini artırmalıdır.</div><div><br></div><div>8. Oxuduğunu qavramaq...</div><div><br></div><div>Hüquqşünas dedikdə ilk ağla gələn qalın kitablardır. Bu kitabları həmişə hüquqşünasın yanında görmək adət halını alıb. Oxuduğunu mükəmməl şəkildə qavramaq və nəticədə, oxuduqlarını analiz etmək bacarığı mükəmməl bir hüquqşünasın olmağın əsas tələblərindəndir.</div><div><br></div><div>9. Yazma bacarığı...</div><div><br></div><div>Mükəmməl hüquqşünas bunu yaxşı bilməlidir: Kəlmələr ən təsirli silahdır. Məhz sözlərin doğru-düzgün seçilməsi nəticəsində ideal bir sənədi hazırlamaq mümkündür. Bir çox hüquqşünas məhz təqdim etdiyi mükəmməl sənədlər vasitəsilə xeyli sayda insanların rəğbətini qazanır. Buna görə də hüquqşünas rəhbərinə ideal sənəd təqdim etmək istəyirlərsə, daima yazı yazmaq bacarıqlarını inkişaf etdirməlidirlər.</div><div><br></div><div>10. Təvazökarlıq...</div><div><br></div><div>Özünü üst səviyyədə görməyən, mütəmadi olaraq daha yaxşısını əldə etmək üçün çalışan hüquqşünas uğur qazanmağa da daima yaxın olurlar. Bütün peşələrdə olduğu kimi, hüquqşünas üçün təvazükarlıq mühüm keyfiyyətlərdən biridir.<img src="//site-853714.mozfiles.com/files/853714/20191103_220629-1.jpg"></div> http://huquqsunas-1.mozello.com/aliibrahimov/params/post/1926701/ Sat, 02 Nov 2019 05:34:00 +0000 <div>Lazımi keyfiyyətli olmayan mal satıldıqda, alıcı&nbsp;</div><div>hansı hüquqlara malikdir?</div><div>Hüquqşünas: Əli İbrahimov</div><div><br></div><div>Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin&nbsp;</div><div>(AR MM-nin) 624.1-ci maddəsinə əsasən alıcıya lazımi&nbsp;</div><div>keyfiyyətli olmayan mal satıldıqda, əgər malın qüsurları satıcı&nbsp;</div><div>tərəfindən qabaqcadan bildirilməyibsə, alıcı öz seçimi ilə</div><div>aşağıdakılardan birini tələb edə bilər:</div><div>- keyfiyyətsiz malın lazımi keyfiyyətli malla əvəz&nbsp;</div><div>edilməsini.</div><div>- alış qiymətinin mütənasib surətdə azaldılmasını.</div><div>- malın qüsurlarının təxirə salınmadan əvəzsiz qaydada&nbsp;</div><div>aradan qaldırılmasını.</div><div>- malın qüsurlarının aradan qaldırılmasını.&nbsp;</div><div>Bu tələblərdən hər hansı birini irəli sürə bilmək üçün ilk&nbsp;</div><div>növbədə, alıcıya lazımi keyfiyyətli olmayan mal satılmalı və</div><div>malın qüsurları satıcı tərəfindən əvvəlcədən bildirilməmiş&nbsp;</div><div>olmalıdır.</div><div>AR MM-nin 624.3-cü maddəsinə görə malın xassələri&nbsp;</div><div>onun aşkar edilmiş qüsurları aradan qaldırmağa imkan&nbsp;</div><div>vermədikdə (ərzaq malları, məişət kimyası malları və i.a.) alıcı&nbsp;</div><div>öz seçimi ilə həmin malın lazımi keyfiyyətli malla&nbsp;</div><div>dəyişdirilməsini və ya alış qiymətinin mütənasib surətdə</div><div>azaldılmasını tələb edə bilər. Göründüyü kimi, bu maddənin&nbsp;</div><div>tələbləri elə mallara şamil edilir ki, onların xassələri aşkar&nbsp;</div><div>edilmiş qüsurlarını aradan qaldırmağa imkan vermir. Maddənin&nbsp;</div><div>özündə belə malların adları çəkilsə də, nəzərə almaq lazımdır&nbsp;</div><div>ki, bu, qəti siyahı deyil.</div><div>AR MM-nin 624.4-cü maddəsi alıcı üçün alternativ&nbsp;</div><div>davranış imkanı müəyyən edir. Belə ki, həmin maddəyə əsasən&nbsp;</div><div>AR MM-nin 624.1 və 624.3-cü maddələrində göstərilmiş&nbsp;</div><div>tələbləri irəli sürmək əvəzinə alıcı pərakəndə alqı-satqı&nbsp;</div><div>müqaviləsinin icrasından imtina edə bilər və mal üçün ödədiyi&nbsp;</div><div>pul məbləğinin qaytarılmasını tələb edə bilər.</div>